محور پنجم: در صِلۀ امام (ع)

-محور پنجم: در صِلۀ امام (ع)

صلۀ امام ـ‌ همان‌طور که خدای سبحان وعده داده است‌ـ راه الهی بزرگ و آسانی برای آمرزش تمام گناهان است. حق تعالی می‌فرماید: (مَّن ذَا الَّذِی یقْرِضُ اللهَ قَرْضًا حَسَنًا فَیضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِیرَةً وَاللهُ یقْبِضُ وَیبْسُطُ وَإِلَیهِ تُرْجَعُونَ)؛(^[۳۳]) (کيست که به خدا قرض نیکو دهد تا خدا بر آن چند برابر بيفزايد؟ خدا تنگ دستی دهد و توان گری بخشد و شما به سوی او باز می‌گرديد) و نیز می‌فرماید: (مَن ذَا الَّذِی یقْرِضُ اللهَ قَرْضًا حَسَنًا فَیضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ كَرِیمٌ)؛(^[۳۴]) (کيست که خدا را قرضی نیکو دهد تا برای او دو چندانش کند و او را پاداش نيکو باشد؟). از اهل بیت (ع) در بیان قرضی که خداوند سبحان آن را دو چندان می‌کند نقل شده است که آن قرض (صِلۀ امام) است. اسحاق بن عمّار از ابوابراهیم امام موسی بن جعفر (ع) نقل می‌کند: از ایشان دربارۀ فرمودۀ خدای عزّوجل: (مَن ذَا الَّذِی یقْرِضُ اللهَ قَرْضًا حَسَنًا فَیضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ كَرِیمٌ)؛ (کيست که خدا را قرضی نیکو دهد تا برای او دو چندانش کند و او را پاداش نيکو باشد؟) پرسیدم، ایشان (ع) فرمود: (دربارۀ صلۀ امام نازل شده است).(^[۳۵])

اگرچه صلۀ امام (ع) با عمل و با مال برای اثبات حقّ وی محقّق می‌شود و هیچ شکّی در این نیست که عمل از دادن مال برتر است ـ‌زیرا متحمّل خستگی و فرسودگی شدیدی برای جسم است و چه بسا به گذشتن از جان هم بینجامد‌ـ امّا در اینجا به صلۀ با مال ‌از نقطه نظر تناسب داشتن ضمیمه شدن آن به خمس می‌نگریم‌، از این وجه اشتراک که هر دو (خمس و صله) مالی هستند که مخصوص امام (ع) می‌باشند.

خیبری و یونس بن ظبیان می‌گویند: شنیدیم اباعبدالله امام صادق (ع) می‌فرمود: (هیچ چیزی در نظر خدا محبوب‌تر از رساندن درهم‌ها به امام نیست. همانا خداوند در بهشت درهم را برای وی هم چون كوه اُحُد قرار می‌دهد. حق تعالی در كتابش می‌فرماید:( مَّن ذَا الَّذِی یقْرِضُ اللهَ قَرْضًا حَسَنًا فَیضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِیرَةً) (کيست که به خدا قرض نیکو دهد تا خدا بر آن چند برابر بيفزايد؟) می‌فرمود: (به خدا قسم این قرض به طور خاص صلۀ امام است).(^[۳۶])

بنابراین خداوند سبحان و متعال از صلۀ امام به عنوان قرضی به خودش یاد می‌کند و خود او آنرا بازپس می‌دهد و بازگرداندن آن از سوی او با تشکّر و سپاس‌گزاری از آن بنده توسّط خدا خواهد بود؛ زیرا وی بنده‌ای است که نعمت خدا را، با ولیّش و حجتش را شکر نموده و بههمراه وی برای آخرت نهایت کوشش را انجام داده است.(^[۳۷])

سید احمدالحسن (ع) می‌فرماید:

بنابراین چه رحمت عظیمی است که حجّت بین مردم (ظاهر) باشد؛ چرا که باب عظیمی گشوده می‌شود، بابی که انسان با صلۀ امام (ع)، به خداوند قرض می‌دهد و روز قیامت در پیشگاه خدا می‌ایستد و خداوند این قرض را تمام و کمال به او بازمی‌گرداند و اگر این بنده به تعداد شن‌های بیابان با خود گناه آورده باشد، برای او بخشیده می‌شود. از برای او نزد خداوندِ دَیّان یوم الدّین، قرضی است و خدا در مقابل اندک و ناچیز بسیار عطا می‌نماید. (یُعطیَ الکَثیرِ بِالقَلیل) و عطای او بی‌شمار است. خداوند تمام بدهی‌های این بنده و تمام حقوقی که از بندگان بر عهدۀ او بوده است را تسویه می‌کند و بی‌حساب به بهشت واردش می‌نماید.(^[۳۸])

این (تنها) بخشی از فضیلت «صلۀ امام» بود و «صلۀ امام» عملی است که در هر زمانی به آن ترغیب و سفارش شده است ـ‌چه اندک باشد و چه بسیار‌ـ و فضیلت آن نزد خدا ـ‌همان‌گونه که دیدیم‌ـ عظیم است؛ البته واجب آن، اعطای صلۀ امام هنگام حضور در نماز جمعه است.

به‌علاوه بیشک؛ صله، مالی مختصّ امام است ـ‌همانند خمس‌ـ که آنرا هر کجا بخواهد قرار می‌دهد. از این نظر، آنچه در خاتمۀ خمس دربارۀ تحویل آن و کسی که حقّ تحویل گرفتن را دارد بیان کردیم، بی‌هیچ اختلافی شامل این مورد نیز می‌گردد.

* * *

این آخرین مطلبی بود که در این رسالۀ مختصر و کوتاه نگاشته شد.

و آخر دعوانا أن

الحمدلله رب العالمین، و صلی الله علی محمد و آل محمد الائمه و المهدیین و سلم تسلیماً

و نهایت دعای ما اینکه

سپاس و ستایش تنها از آنِ خداوند، آن پروردگار جهانیان است و صلوات تام و تمام خدا بر محمد و آل محمد، ائمه و مهدیین باد!

اول شعبان المعظم ۱۴۳۱ هـ ق

۲۲ تیر ۱۳۸۹ هـ ش