پرسش ۱۶ - متشابهات (ج ۱)
از WikiSavior، مرجعی مبتنی بر منابع
پرسش و پاسخ فارسی
پرسش 16
ابلیس از ملائکه است یا از جنّیان؟ ابلیس از فرشتگان است یا از جنّیان؟
پاسخ احمدالحسن (ع):
ابلیس (لع) از جنّیان است([۱۰۳]) ولی به خاطر عبادتش ارتقا یافت تا اینکه در زمرهی فرشتگان درآمد. جنّیان با عبادت و اطاعت خدا ارتقا پیدا میکنند تا اینکه جزو فرشتگان میشوند. ولی در نهایت، ابلیس (لع) به خاطر انانیّت (منیّت) از امر خدا سرپیچی کرد و به قعر جهنم سقوط نمود. از همینرو قرآن یکبار ابلیس را از فرشتگان میخواند([۱۰۴]) و بار دیگر از جن. ([۱۰۵]) امیرالمؤمنین(ع) در خطبهی قاصعه از او به مَلَک تعبیر نموده است. ([۱۰۶]) در مرحلهی پیش از صادر شدن فرمان به سجده بر آدم، با توجّه به آنچه ابلیس به آن رسید و با توجّه به اصل ابلیس (لع) ، هر دوی اینها صحیح است.([۱۰۷])
پاورقیهای نسخهٔ فارسی
↑ [۱۰۳] از جمیل بن درّاج از ابو عبدالله روایت شده است: از ایشان دربارهی ابلیس پرسیدم که آیا از ملائکه بود؟ و آیا چیزی از امر آسمانها میدانست؟ فرمود: «از ملائکه نبود و چیزی از آسمانها نمیدانست. او از جنّیان و همراه با ملائکه بود و ملائکه او را گویی از خود میدیدند درحالیکه خداوند آگاه است که از آنها نبود. پس هنگامیکه به سجده کردن امر شد، از او سر زد آنچه سر زد». بحار الانوار: ج ۱۱ ص 119.
↑ [۱۰۴] خداوند متعال میفرماید: ﴿وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ....﴾ (و چون به فرشتگان گفتيم: آدم را سجده کنيد، همه سجده کردند جز ابليس....) (بقره: 34).
↑ [۱۰۵] خداوند متعال میفرماید: ﴿.... إِلَّا إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ....﴾ (....جز ابليس که ازجن بود و از فرمان پروردگارش سربرتافت....) (کهف: 50).
↑ [۱۰۶] امیرالمؤمنین میفرماید: «.... پس عبرت گيريد از آنچه خداوند با ابليس كرد: كار طولانى، تلاش سخت و بندگى شش هزار سالهاش را كه روشن نيست بر حسب سالهاى اين جهان برآورد شده است يا سالهاى جهان ديگر در برابر ساعتى تکبّر ورزیدن، پوچ ساخت. پس از ماجراى ابليس، با گناهى همسنگ او، كيست كه از عذاب الهى رهايى تواند؟ هيچكس! خداوند سبحان هرگز انسانى را با گناهى كه مَلَکی (فرشتهاى) را با آن گناه بيرون راند، به بهشت اندرون نبرد....». نهج البلاغه: خطبهی 192 معروف به قاصعه.
↑ [۱۰۷] یعنی اینکه تعبیر قرآن به اینکه ابلیس لعنت الله از جن بود و از ملائکه نیز بود.
مطالب بیشتر در مسائل متفرقه
- معنی سخن امام حسین(ع): «هر کس به من ملحق شود شهید میشود» معنای این سخن امام حسین (ع) چیست؟ «من لحقنی استشهد و من لم یلحقنی لم یدرک الفتح»([92]) (هرکس به من ملحق شود شهید میشود و هرکس به من ملحق نگردد، به فتح و پیروزی نخواهد رسید).
- رشد میوهها با خاکی که بقایای اجساد در زمین میباشد! میوههایی که میخوریم بر خاکی که در آن بقایای اجساد انسانها است پرورش یافته؛ بنابراین آیا ما اجساد انسانها را میخوریم؟([102])
- علت برگزیده شدن انبیا، فرستادگان و ائمه(ع) و عصمت آنها. علت برگزیده شدن انبیا، فرستادگان و ائمه (ع) از میان دیگران و اختصاص یافتن عصمت به آنها چیست؟
- منظور از قلب و رگ گردن در آیهی 19 انفال و 16 ص. خداوند متعال میفرماید: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ﴾([119]) (ای کسانیکه ايمان آوردهايد، چون خدا و پيامبرش شما را به چيزی فراخوانند که زندگيتان میبخشد، دعوتشان را اجابت کنيد و بدانيد که خدا ميان آدمی و قلبش حايل است و همه به پيشگاه او گرد آورده شويد). و نیز میفرماید: ﴿وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ﴾([120]) (ما آدمی را آفريدهايم و از وسوسههای نفس او آگاه هستيم؛ زيرا از رگ گردن به او نزديکتريم). در این دو آیه، منظور از قلب و رگ گردن چیست؟
مراجع
- ↑ احمد الحسن(ع). متشابهات (ج ۱). مترجم: گروه مترجمان انتشارات انصار امام مهدی(ع). نوبت انتشار: دوم؛ ۱۳۹۵. پرسش ۱۶؛ صفحه ۶۵
منبع اصلی عربی: المتشابهات (ج ١).
ارجاع به این صفحه
احمد الحسن(ع). متشابهات (ج ۱). مترجم: گروه مترجمان انتشارات انصار امام مهدی(ع). نوبت انتشار: دوم؛ ۱۳۹۵. پرسش ۱۶؛ صفحه ۶۵ https://ahmedalhasan.org/fa/Library/BookContent/35 - AL-MUTASHABIHAT-V1-Q016