فصل‌ها
هورمون‌ها
هم‌جنس‌گرایی: پژوهشی در خصوص علت ماورایی در انسان · دکتر علاء سالم
۲. علت هورمونی برای هم‌جنس‌گرایی
«حوزه‌ای دیگر از حوزه‌های پژوهشی مرتبط با این فرضیه که مردم با کشش‌ها و تمایلات جنسی متفاوتی متولد می‌شوند، تأثیرات هورمونیِ پیش از تولد، بر رشد جسمانی و رفتارهای هم‌جنس‌گرایانۀ بعدی در مردان و زنان در مرحلۀ ابتدای کودکی را نیز شامل می‌شود. به دلایل اخلاقی و عملی، آزمون تجربی در این عرصه روی پستاندارانِ غیر از انسان انجام شده است؛ و این نکته‌ای است که امکان تعمیم این پژوهش‌ها را محدود می‌کند.»۱
به‌عنوان مقدمه هورمون‌ها (Hormones) در انسان ـبه اختصارـ یعنی «مواد شیمیایی که توسط اندام‌های معینی از بدن ترشح می‌شوند. این اندام‌ها «غدد» نام دارند و در دستگاهی با عنوان «دستگاه غدد درون‌ریز Endocrine system / » دسته‌بندی می‌شوند. وظیفۀ این دستگاه، رساندن هورمون‌ها به اندام‌های مختلف بدن است. غده‌ها، هورمون‌ها را در جریان خون رها می‌کنند و [این هورمون‌ها] از جریان خون، به اندام‌ها یا بافت‌های معین منتقل می‌شوند تا وظایف خود را به‌صورتی درست و دقیق به انجام برسانند.»۲
و پرسشی که مطرح می‌شود: آیا می‌توان هورمون‌ها را سببی برای هم‌جنس‌گرایی دانست؟
اگر بخواهیم هم‌جنس‌گرایی را به یک عامل هورمونی بازگردانیم [باید توجه داشته
باشیم که] هورمون مردانه (تستوسترون) و هورمون زنانه (استروژن) در رأس هورمون‌های جنسی قرار دارند؛ ولی از نظر علمی ثابت نشده است که هیچ‌کدام از این دو هورمون ـچه برسد به دیگر هورمون‌هاـ باعث هم‌جنس‌گرایی می‌شوند. هورمون مردانه، مسئول ساختن خصوصیت‌هایی است که مرد را از زن متمایز می‌کند ـمثل دستگاه تناسلی، استخوان‌ها، صدا، مو، مایع منی و تمایل جنسیـ و همین‌ها برای هورمون زنانه هم صادق است؛ هورمون زنانه، مسئول ساختن خصوصیت‌هایی است که مؤنث را از نظر جنسی از مذکر متمایز می‌کند، و تا آنجا که این مطلب با موضوع بحث ما ارتباط پیدا می‌کند نهایت آنچه هورمون‌ها در انسان فراهم می‌کنند ـچه مذکر و چه مؤنثـ پدیدآوردن تمایل جنسی در هرکدام از آن‌ها به‌صورت کلی است؛ اما جهت‌گیری آن‌ها به سمت‌وسویی معین ـمثل رفتار جنسیِ هم‌جنس‌گرایانهـ هیچ ارتباطی با این دو هورمون ندارد.
این در صورتی است که قائل نباشیم کارکرد طبیعی هورمون‌های مردانه و زنانه ـبا توجه به مسیر تکاملیِ زن و مرد در ارتباط با سرآغاز تولیدمثل جنسی که بعد از تولیدمثل غیرجنسی روی این زمین پدید آمده استـ اقتضا می‌کند تمایل جنس مذکر به‌سوی جنس ماده (و نیز برعکس، جنس ماده به جنس نر) باشد و هر جهت‌گیریِ دیگری برای تمایل جنسی، در جهتی غیر از آنچه به آن اشاره شد انحراف از طبیعت (و به‌طور مشخص انحراف از طبیعت این دو هورمون) محسوب می‌شود. سخن بیشتر در خصوص این دو هورمون ـو به‌طور کلی، تحریک جنسیـ در مطلب بعدی این پژوهش خواهد آمد.
طبیعتاً وجود برخی حالات بیمارگونۀ حاصل‌شده به‌دلیل زیاد یا کم‌شدن برخی هورمون‌ها و تأثیراتش بر بدن انسان را ـچه مذکر باشد و چه مؤنثـ انکار نمی‌کنیم؛ به‌عنوان مثال «یکی از اختلالاتی که در عرصۀ گسترده‌ای از تکامل جنسی، بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته است بزرگ‌شدن آدرنال (CAH) به‌صورت مادرزادی است؛ عاملی که می‌تواند در زنان، منجر به مردانه‌شدن اعضای تناسلی شود و بیش از ۹۰ % از حالات
بزرگ‌شدن غدۀ آدرنال (CAH) از جهشی در یک ژن حاصل می‌شود؛ ژنی که آنزیمی را کُد می‌کند که این آنزیم به تولید کورتیزول کمک می‌کند، و این باعث تولید بیش از اندازۀ محصولات کورتیزول می‌شود که برخی از آن‌ها به آندروژن (هورمون مرتبط با تکامل جنس مذکر) تبدیل می‌شود؛ و نتیجه چنین خواهد شد که دخترانی با درجۀ معینی از مردانه‌بودن اعضای تناسلی ـبر اساس شدت اختلالات ژنتیکیـ متولد می‌شوند.»۱
اما امثال چنین حالت‌ها ـهمچنین دیگر حالت‌هایی که در آن‌ها، اندام تناسلی در فرد رشد کافی ندارد یا فرد از نظر جنسیتی، نامشخص است یا در فرد، آمیخته‌ای از اندام‌های تناسلی مردانه و زنانه وجود دارد و دیگر حالت‌های بیمارگونۀ مشابهی که به‌دلیل اختلال هورمونیِ معینی ایجاد می‌شودـ هرگز به این معنا نیست که هورمون‌ها، تبدیل به سببی برای تمایل به‌سوی هم‌جنس‌گرایی شده باشند و این‌ها فقط حالت‌های بیماری فردی هستند که نیازمند درمان است؛ به‌عنوان مثال در حالت تشدید مردانه‌شدن اندام‌های تناسلی در زنان که نیازمند دخالت جراحی است تا اندام‌های تناسلی مؤنث در فرد به حالت طبیعی خود بازگردانده شود، یا نیازمند درمان‌هایی معین با هورمون‌هاست تا آثار تولید آندروژن زیاد، روی شخص مؤنث را کاهش دهد و در خصوص حالت‌های دیگر که فرد می‌تواند از طریق جراحی به اختیار خودش یکی از جنسیت‌ها را مشخص کند و برگزیند؛ که توضیح بیشتر در این خصوص در بخش هفتم این تحقیق خواهد آمد.
اما پژوهش‌هایی که در این عرصه انجام شده است:
در سال ۱۹۹۵ دکتر «اِیمی بَنکس Amy Banks / » و همکارش دکتر «نانِت گارترل/ Nanette Gartrell » پژوهشی را روی هورمون‌ها انجام دادند تا بفهمند آیا ارتباطی میان هورمون‌ها و هم‌جنس‌گرایی وجود دارد یا نه؛ و نتیجۀ این پژوهش، به گفتۀ زیر رسید:
«مطالعات زنان و مردانی که اختلال عملکرد پیش از تولد در متابولیسم هورمون را تجربه کرده‌اند، افزایش هم‌زمان در رفتار هم‌جنس‌گرایانه را نشان نمی‌دهد. به‌طور کلی، شواهد به‌دست‌آمده، از رابطۀ عِلّی و معلولی بین هورمون‌ها و گرایش جنسی انسان پشتیبانی نمی‌کنند.»
این پژوهش با عنوان زیر منتشر شد:
“Hormones and sexual orientation: a questionable link”
«هورمون‌ها و گرایش جنسی: ارتباطی مشکوک»۱
همچنین بررسی دکتر لورنس مایر و همکارش دکتر پل مک‌هیو ـکه پیش‌تر به آن اشاره کردیم و در سال ۲۰۱۶ منتشر شدـ این جنبه را از نظر دور نداشته و نفی کرده است که هورمون‌ها نقش مهمی در پدیدآمدن هم‌جنس‌گرایی داشته باشند. در بررسی آن‌ها آمده است: «پژوهش‌هایی که در گذشته روی دوقلوها انجام شده، نقش تأثیرات هورمونی را در مادر روشن ساخته و بیان کرده است که دوقلوهای هم‌سان و ناهم‌سان یا «خواهرـبرادرِ دوقلو» به‌صورت مساوی در رحم مادر در معرض تأثیرات هورمونی قرار دارند، و میزان سازگاری نسبتاً ضعیف در مطالعات صورت‌گرفته روی دوقلوها نشان می‌دهد که هورمون‌های قبل از تولد ـمثل عوامل وراثتیـ نقش چندانی در تمایل جنسی بازی نمی‌کنند.»۲