پرسش ۱۲۲ - پاسخ‌های فقهی (مسائل متفرقه - ج ۴)
از WikiSavior، مرجعی مبتنی بر منابع
پرسش و پاسخ فارسی
پرسش 122:
یکی از خواهران در ایران ضمن عقدش شرط نمود که مهریه‌اش را هر وقت که بخواهد دریافت کند و اکنون پس از گذشت یک سال از ازدواجش به خاطر بعضی مسائل از شوهرش درخواست مهریه کرده است. ازآنجاکه شوهرش توانایی دادن مهریه به‌صورت نقدی را ندارد بر اساس قانون ایران، دادگاه حکم به مصادرۀ اموالش داده است تا از طریق این املاک و اموال مهریۀ همسرش به او داده شود و اگر شوهر اموال و املاکی نداشته جز سهم‌الارث نداشته باشد، دادگاه ایرانی حکم به مصادره و توقیف سهم شوهر از ارث و فروش آن را می‌دهد؛ حتی اگر سایر ورثه راضی نباشند؛ مثلاً مادر و برادرانی که سهمی در ارثی دارند که فروخته می‌شود و مرد نیز سهمی در آن دارد. اگر بقیۀ ورثه اعتراض کنند و با فروش ارث موافقت نکنند، دادگاه ایران آنان را به دادن سهم مرد و پرداخت مهریۀ همسر از آن مجبور می‌کنند. حال پرسشی مطرح می‌شود: آیا این مسئله ازنظر شرعی جایز است؟ یعنی باوجود همۀ این شروطی که به عدم رضایت و در تنگنا قرار گرفتن سایر ورثه منجر می‌شود، دادگاه مهریۀ این زن را از این راه بدهد؟
پاسخ احمدالحسن (ع):
جایز است؛ ولی شایسته‌تر احسان و نیکی بین زوجین هست و زن ـ‌هرچند در سختی باشد‌ـ در این خصوص صبر پیشه کند تا خداوند روزی‌اش را عطا فرماید.
مطالب بیشتر در خانواده
- میخواهم برای ازدواج پیشقدم و قیمت مهر در این زمان را جویا شوم، زیرا باید مقدّم (پیشپرداخت) صِداق و مؤخّر آن در عقد رسمی در دفتر رسمی دولتی ثبت شود. آیا واجب است مهریه بهاندازۀ مهریۀ حضرت زهرا (ع) باشد؟ یا میتواند بیشتر از آن نیز باشد؟
- یکی از خانمهای انصاری به دلیل اینکه به امام (ع) ایمان داشته و شوهرش شراب مینوشیده کارش به جدایی و طلاق کشیده شده است. آنها فرزندانش را از او گرفتهاند در حالی در دادگاه رسمی توافق حاصلشده بین طرفین این بوده که این زن جدا شود و به همراه فرزندانش جداگانه زندگی کند و اینکه شوهر سابق هزینههای مصرفی زن و فرزندانش را پرداخت و مسکن آنها را تأمین کند بهشرط آنکه آن زن ازدواج نکند و اگر ازدواج کند بچهها، مسکن و هزینهها گرفته شود. آیا این زن شرعاً ملزم به رعایت این توافق است و بدون در جریان دادن شوهر سابقش نمیتواند ازدواج کند؟ و آیا او حق دارد بدون آنکه شوهر سابقش متوجه بشود به عقد کسی دربیاید؟ و آیا زندگی با فرزندانش و استفاده از مسکن و مخارج شوهر سابقش برایش حلال است، درصورتیکه بخواهد با یک مرد انصاری ازدواج شرعی کند؟
- در کتاب شرایع در قسمت ازدواج نوشتهشده است: «نزدیکی با زن قبل از اینکه به سن نُه سالگی برسد حرام است». از این مطلب چنین برداشت کردم که از ابتدای سن نه سالگی نزدیکی با زن جایز است. با توجه به حرفه و محیط اطرافم در بسیاری موارد با دخترانی روبهرو شدهام که با توجه به اینکه بدنشان تحمل رابطۀ جنسی با شوهر را ندارد دچار آسیبهای بدنی میگردند. همانطور که در جامعۀ امروز و زمانۀ ما میبینیم که دختران در این سن و سال کودک محسوب میشوند و هنوز آمادگی عقلی و جسمانی کافی برای بر عهده گرفتن واجبات و مسؤولیتهای پیمانی با این درجه از اهمیت را ندارند. پس برای چه خداوند سبحان و متعال ازدواج با دختران را در این سن و سال کم اجازه فرموده است؟ و آیا صحیح است که ازدواج با دختران از زمان ولادتشان جایز باشد؟
- آیا با توجه به تغییر شرایط اجتماعی و اقتصادی در طول زمان، برخی احکام شرعی مربوط به احوالات شخصی در برخی حالات تغییر میکند؟ اینگونه متوجه شدهام که حقوق مردان بیشتر از حقوق زنان است زیرا مسؤلیتها و تکالیف مرد بیشتر از زن هست. اما چه می‌شود اگر مرد وظایفش را بهدرستی انجام ندهد و آنها را به انجام نرساند؟ آیا در این صورت حقوقش همچنان پابرجا خواهد بود یا ساقط میگردد؟ بهعنوانمثال مردی که خرجی خانوادهاش را نمیدهد و اهمیتی برای فرزندانش قائل نمیشود گویی او هیچ وجود مادی یا معنوی در زندگی آنها ندارد و قوام خانواده و تربیت، همگی بر عهدۀ زن افتاده باشد؛ آیا بازهم این شوهر چنین حقوقی دارد؟ حقوقی مثل اطاعت شدن، سرپرستی و سایر موارد؟ متأسفانه در جامعههای عربی و اسلامی خانوادههایی یافت میشوند که به دلیل کوتاهی شوهر یا نبودش، این خانوادهها را زنان بهتنهایی اداره می‌کنند و یا به دلیل وجود شرایط سخت اقتصادی و تسلط طاغوتیان با شوهرانشان مشارکت دارند. تأثیر این وضعیت بر معادلۀ مذکور چیست؟ (اینکه شوهر حقوق بیشتری دارد چون او مسئول است).
مراجع
- ↑ احمدالحسن(ع). پاسخ‌های فقهی (مسائل متفرقه - ج ۴). مترجم: گروه مترجمان انتشارات انصار امام مهدی(ع). نوبت انتشار: اول؛ ۱۳۹۶. پرسش ۱۲۲:
منبع اصلی عربی: الأجوبة الفقهية (مسائل متفرقة - ج ٤).
ارجاع به این صفحه
احمدالحسن(ع). پاسخ‌های فقهی (مسائل متفرقه - ج ۴). مترجم: گروه مترجمان انتشارات انصار امام مهدی(ع). نوبت انتشار: اول؛ ۱۳۹۶. پرسش ۱۲۲: https://ahmedalhasan.org/fa/Library/BookContent/49 - FIQH-MISC-V4-Q122