پرسش ۱۶۰ - پاسخ‌های فقهی (مسائل متفرقه، ج ۵)
از WikiSavior، مرجعی مبتنی بر منابع
پرسش و پاسخ فارسی
پرسش۱۶۰/
شخصی یک مرغداری دارد که دور آن را کانالی کشیده و خاک‌ریزی هم درست کرده است. بعداً این کانال با آب پر شده که البته صاحب مرغداری این کار را نکرده، بلکه به این دلیل بوده که نزدیکی این مرغداری، منطقه‌ای مسکونی هست و پساب آن منطقۀ مسکونی روان شده و به داخل خندق ریخته شده است. یکی از کودکان همین منطقۀ مسکونی داخل این خندق غرق شده و آن‌ها دیۀ آن را از مالک این مرغداری مطالبه کرده‌اند. آیا از نظر شرعی وی باید دیه را پرداخت کند؟ و اگر باید چنین کند، آیا قتل عمد محسوب می‌شود یا غیرعمد؟
پاسخ احمدالحسن (ع):
قسمتی از مسئولیت را باید به عهده بگیرد؛ البته اگر در اجرای موارد ایمنی کوتاهی کرده باشد.
مطالب بیشتر در زندگی روزمره
- شخصی که خودرویی دارد بهصورت داوطلبانه و از سر خیرخواهی شخص دیگری را به محل کارش میبرد که در راه تصادف میکنند و این تصادف منجر به فوت همان شخصی می‌شود که صاحب خودرو او را به سر کارش میبرده است. در عرف عشایری، در این حالت، شخصِ صاحبِ خودرو، مسئول است و باید به خانوادۀ شخص فوتشده مبلغی بدهد. آیا این صحیح است؟ و آیا اصل این نیست که چیزی بر عهدۀ او نباشد، چون او احسان و بخشایش کرده است؛ چراکه بهصورت داوطلبانه و به نیت ثواب آن کار را انجام داده است؟
- کارگری بهعنوان روزمزد در خانۀ شخصی کار میکرده که از بالای پشتبام منزل او یا از بالای داربست افتاده است. آیا جبران این حادثه یا پرداخت دیه بر عهدۀ صاحبخانه است؟
- جوان ۱۴سالهای، همسنِ خودش را در اثر مشاجره با ضربۀ چاقو به قتل رسانده است. آیا باید دیۀ قتل عمد پرداخت شود؟ و مبلغی که خانوادۀ مقتول میتوانند از او درخواست کنند چقدر است؟ و گاهی اوقات پرداخت دیه و فیصلهدادن قضیه در میان عشایر مشروط است به کوتاهآمدن از اعدام قاتل؛ آیا صرفنظرکردن از اعدام وی جایز است؟
- شخصی ناراحتی قلبی داشته و با ماشین رانندگی میکرده است که شخص دیگری میآید و با ماشینش با او تصادف میکند. قوانین راهنماییورانندگی علیه شخص بیمار بوده است و بعد از سه روز آن شخص مریض فوت میکند. خانوادۀ وی از صاحب خودرو که به بیمار زده، میخواهند به دادگاه بروند و به این صورت توافق میکنند که هرکسی تأخیر کند دیگر حقی نخواهد داشت. خانوادۀ شخص فوتشده تأخیر میکنند و سپس بعد از مدتی خواستار فیصلهدادن از طریق عشایری یا پرداخت دیه میشوند. آن‌ها چه حقی دارند؟ آیا مستحق گرفتن دیۀ قتل عمد هستند؟ یا دیۀ غیرعمد؟ یا اصلاً حقی ندارند؟ یا با پرداخت مبلغی مصالحهای صورت بگیرد؟ آیا در چنین موضوعاتی میتوان به مقررات راهنماییورانندگی اعتماد کرد؟ و آیا شخصی که [طبق این قوانین] مقصر است مثلاً دیه یا چیز دیگری بر ذمهاش است؟ امیدوارم قاعدهای را در خصوص موضوعات از این دست بیان بفرمایید.
مراجع
- ↑ احمدالحسن(ع). پاسخ‌های فقهی (مسائل متفرقه، ج ۵). مترجم: گروه مترجمان انتشارات انصار امام مهدی(ع). نوبت انتشار: اول؛ ۱۳۹۹. پرسش۱۶۰/
منبع اصلی عربی: الأجوبة الفقهية (مسائل متفرقة - ج ٥).
ارجاع به این صفحه
احمدالحسن(ع). پاسخ‌های فقهی (مسائل متفرقه، ج ۵). مترجم: گروه مترجمان انتشارات انصار امام مهدی(ع). نوبت انتشار: اول؛ ۱۳۹۹. پرسش۱۶۰/ https://ahmedalhasan.org/fa/Library/BookContent/451 - FIQH-MISC-V5-Q160